భారతదేశంలో ఆరోగ్య డేటా ప్రమాణాలు: ICD-10, LOINC, FHIR, ABDM, OMOP గురించి సరళమైన వివరణ

“ఇది ప్రమాణాల ఆధారంగా పనిచేస్తుందా?” అనేది ప్రతి ఆసుపత్రి తన సాఫ్ట్‌వేర్ గురించి అడిగే ప్రశ్న; దానికి వచ్చే సమాధానం తరచుగా సంక్షిప్త పేర్ల జాబితా మాత్రమే. ఒక్కో ప్రమాణం (standard) ఒక్కో పని చేస్తుంది. ఏది ఏ పని చేస్తుందో తెలుసుకోవడమే, పంచుకోగలిగిన, అధ్యయనం చేయగలిగిన, AI ఉపయోగించగలిగిన రికార్డులకు (records), అలా చేయలేని రికార్డులకు మధ్య ఉన్న తేడా.

ఆసుపత్రి IT అధిపతులు, మెడికల్ రికార్డుల బృందాలు, భారతదేశంలో ఆరోగ్య సాఫ్ట్‌వేర్‌ను తయారు చేసేవారు లేదా కొనేవారు అందరి కోసం, ఈ వ్యాసం ముఖ్యమైన ప్రమాణాలను సరళమైన మాటల్లో వివరిస్తుంది.

సంక్షిప్తంగా

ప్రమాణం	ఇది ఏం చేస్తుంది	ఉదాహరణ
ICD-10	రోగ నిర్ధారణలకు కోడ్ ఇస్తుంది	టైప్ 2 మధుమేహం ఎక్కడ నమోదు చేసినా E11 గానే ఉంటుంది
LOINC	ల్యాబ్ పరీక్షలకు, పరిశీలనలకు కోడ్ ఇస్తుంది	ఏ ల్యాబ్ చేసిన హిమోగ్లోబిన్ పరీక్ష అయినా ఒకే పరీక్ష
FHIR	సిస్టమ్‌ల మధ్య మార్పిడి కోసం రికార్డులకు ఫార్మాట్ నిర్ణయిస్తుంది	ల్యాబ్ నుంచి క్లినిక్‌కు పంపిన ల్యాబ్ రిపోర్ట్
ABDM	సమ్మతితో రికార్డులను పంచుకోవడానికి భారతదేశ నెట్‌వర్క్	రోగి రికార్డులు వారి ABHA ద్వారా కొత్త డాక్టర్‌కు చేరడం
OMOP	ఎన్నో చోట్ల డేటాను (data) విశ్లేషించడానికి ఒక ఉమ్మడి నమూనా	ఎన్నో ఆసుపత్రుల్లో నడిపిన ఒకే అధ్యయనం

కోడ్‌లు: ఒక రికార్డు అర్థం ఏమిటి

ICD-10 అనేది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) రూపొందించిన వ్యాధుల వర్గీకరణ. ICD-10 లో కోడ్ చేసిన రోగ నిర్ధారణ (diagnosis), డాక్టర్ దాన్ని ఎలా టైప్ చేసినా, ప్రతి ఆసుపత్రిలోనూ ఒకే అర్థం ఇస్తుంది. భారతీయ ఆసుపత్రి రికార్డుల్లో ICD-10 ఇప్పటికీ విస్తృతంగా వాడుకలో ఉంది. దాని తర్వాత WHO తెచ్చిన ICD-11 జనవరి 2022 లో అంతర్జాతీయంగా అమల్లోకి వచ్చింది; దేశాలు దాన్ని క్రమంగా స్వీకరిస్తున్నాయి.

LOINC ల్యాబ్ పరీక్షలకు, క్లినికల్ పరిశీలనలకు (clinical observations) కోడ్ ఇస్తుంది. దీన్ని Regenstrief Institute నిర్వహిస్తుంది. ఇది లేకపోతే, మూడు ల్యాబ్‌ల నుంచి వచ్చిన “Hb”, “Haemoglobin”, “HGB” కంప్యూటర్‌కు మూడు వేర్వేరు విషయాలు; ఇది ఉంటే, అవి ఒకే పరీక్ష, కాలక్రమంలో దాన్ని చార్ట్‌గా చూపవచ్చు.

SNOMED CT వంటి క్లినికల్ పరిభాషా వ్యవస్థలు ఇంకా ముందుకు వెళ్తాయి: పరీక్షలో కనుగొన్న అంశాలు, చికిత్సా ప్రక్రియలు, ICD అనుమతించే దానికంటే ఎక్కువ వివరాలకు కూడా అవి కోడ్ ఇస్తాయి. ఒక రికార్డుకు సూక్ష్మమైన అర్థం అవసరమైన చోట, ఉదాహరణకు నిర్ణయాలకు సహాయపడే వ్యవస్థల (decision support) కోసం, ఇవి చాలా ముఖ్యం.

ఫార్మాట్లు: ఒక రికార్డు ఎలా ప్రయాణిస్తుంది

ప్రమాణాల సంస్థ HL7 రూపొందించిన FHIR (Fast Healthcare Interoperability Resources), ఆరోగ్య డేటాను ఎలా ప్యాక్ చేయాలో, ఎలా మార్పిడి చేయాలో నిర్వచిస్తుంది: ఒక రోగి, ఒక పరిశీలన, ఒక డయాగ్నస్టిక్ రిపోర్ట్, ఒక్కొక్కటీ మరో సిస్టమ్ చదవగలిగే ఒక నిర్మాణాత్మక “resource” గా ఉంటుంది. ఎక్కువగా వాడుకలో ఉన్న వెర్షన్ FHIR R4.

పాత ఆసుపత్రి సిస్టమ్‌లు తరచుగా ఇప్పటికీ HL7 వెర్షన్ 2 మెసేజ్‌ల ద్వారానే డేటాను మార్పిడి చేస్తాయి, ముఖ్యంగా ల్యాబ్ సిస్టమ్‌లు, ఆసుపత్రి సిస్టమ్‌ల మధ్య.

భారతదేశ నెట్‌వర్క్: ABDM

ఆయుష్మాన్ భారత్ డిజిటల్ మిషన్, రోగి ABHA నంబర్‌ను ఉపయోగించి, వేర్వేరు ఆరోగ్య సేవా సంస్థల దగ్గర ఉన్న ఆ రోగి రికార్డులను అనుసంధానిస్తుంది; ప్రతి మార్పిడికీ రోగి సమ్మతి ఉండాలి. రికార్డులు ఉన్న సంస్థలు హెల్త్ ఇన్ఫర్మేషన్ ప్రొవైడర్లుగా (ఆరోగ్య సమాచారం అందించేవారు) వ్యవహరిస్తాయి; వాటిని కోరే సంస్థలు హెల్త్ ఇన్ఫర్మేషన్ యూజర్లుగా (ఆరోగ్య సమాచారం వినియోగించేవారు) వ్యవహరిస్తాయి; సమ్మతిని ఈ రెండింటికీ సంబంధం లేకుండా విడిగా నిర్వహిస్తారు. రికార్డులు FHIR ఆధారిత ఫార్మాట్లలో మార్పిడి అవుతాయి. ఆగస్టు 2026 నాటికి 96.43 కోట్ల ABHA నంబర్లు ఉన్నాయని, 110 కోట్లకు పైగా ఆరోగ్య రికార్డులు అనుసంధానమయ్యాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది.

పరిశోధన: OMOP

OMOP అనేది OHDSI సమాజం నిర్వహించే ఒక ఉమ్మడి డేటా నమూనా (common data model). ఆ సమాజం దీన్ని “పరిశీలనాత్మక డేటా (observational data) నిర్మాణాన్ని, విషయాన్ని ప్రామాణీకరించడానికి రూపొందించిన” ఒక ఓపెన్ ప్రమాణంగా వర్ణిస్తుంది. వేర్వేరు ఆసుపత్రుల డేటాను ఒకే రకమైన పట్టికలు, పదజాలాల్లోకి మారుస్తారు; దీనివల్ల ఒకే విశ్లేషణను వాటన్నింటిపైనా నడపవచ్చు, తరచుగా రోగి స్థాయి డేటా ఏ కేంద్రాన్నీ దాటి బయటకు వెళ్లకుండానే.

పెద్ద పరిశోధన నెట్‌వర్క్‌లు ఇలాగే పనిచేస్తాయి. యూరోపియన్ మెడిసిన్స్ ఏజెన్సీ (European Medicines Agency) 2022 లో ఏర్పాటు చేసిన యూరప్‌కు చెందిన DARWIN EU, తమ డేటాను OMOP కు మార్చే సుమారు 40 డేటా భాగస్వాములను చేర్చుకుంది. OHDSI కి భారతదేశ విభాగం కూడా ఉంది.

FHIR, OMOP ఒకదానికొకటి ప్రత్యామ్నాయాలు కావు. FHIR చికిత్స కోసం, ఒకసారికి ఒక రోగి రికార్డుల చొప్పున తరలిస్తుంది. OMOP అధ్యయనం కోసం, ఎంతో మంది రోగుల రికార్డులను వ్యవస్థీకరిస్తుంది. కోడ్ చేసిన, నిర్మాణాత్మక డేటాను నమోదు చేసే ఒక సిస్టమ్ ఈ రెండింటికీ డేటాను అందించగలదు.

ఆసుపత్రికి దీని అర్థం ఏమిటి

• చికిత్స అందించే దగ్గరే కోడ్ చేయండి. ICD-10 ను భద్రపరిచే జాబితా నుంచి ఎంచుకునే రోగ నిర్ధారణలు, LOINC కు మ్యాప్ చేసిన ల్యాబ్ పరీక్షలు. తర్వాత కోడ్ చేయడం నెమ్మదిగా ఉంటుంది, కచ్చితత్వమూ తక్కువ.
• డేటా బయటకు ఎలా వెళ్తుందో అడగండి. ఆ సిస్టమ్ FHIR లో డేటాను ఎగుమతి చేయగలదా, మార్పిడి చేయగలదా? అది ABDM తో అనుసంధానమై ఉందా?
• మీరు పంపేదాన్ని ధ్రువీకరించండి (validate). ధ్రువీకరణలో విఫలమైన FHIR resource, మరో సిస్టమ్ చదవలేని రికార్డు.
• కోడ్‌లతో పాటు మాటలనూ ఉంచండి. కోడ్‌ను, డాక్టర్ రాసిన పాఠాన్ని కలిపి భద్రపరచండి; అప్పుడు ఏ దిశలోనూ అర్థం ఎప్పటికీ కోల్పోదు.
• పరిశోధన గురించి ముందుగానే ఆలోచించండి. ఏదో ఒక రోజు మీరు పరిశోధనకు తోడ్పడే అవకాశం ఉంటే, ఇప్పుడు కోడ్ చేసిన ఫీల్డ్‌లుగా నమోదు చేసిన డేటాను తర్వాత OMOP వంటి నమూనాకు మ్యాప్ చేయవచ్చు; స్వేచ్ఛగా రాసిన పాఠాన్ని (free text) అలా చేయలేం, కనీసం నమ్మదగిన విధంగా చేయలేం.

92health ఇందులో ఎక్కడ సరిపోతుంది

92health చికిత్సను నిర్మాణాత్మక, కోడ్ చేసిన డేటాగా నమోదు చేస్తుంది: వెతకగలిగే జాబితాల నుంచి ఎంచుకుని, వాటి ICD-10 కోడ్‌లతో భద్రపరిచే రోగ నిర్ధారణలు, FHIR R4 గా ధ్రువీకరించిన ల్యాబ్ ఫలితాలు, పాత సిస్టమ్‌లకు అవసరమైన చోట HL7 వెర్షన్ 2 ద్వారా ఆసుపత్రి డేటా ఫీడ్‌లు, సమ్మతితో రోగి ABHA కు అనుసంధానించగలిగే రికార్డులు. రికార్డులను పంచుకోవడానికి, డేటా నాణ్యతకు, రియల్ వరల్డ్ ఎవిడెన్స్‌కు పునాది ఇదే.

ఆధారాలు

• OHDSI. డేటా ప్రామాణీకరణ: OMOP Common Data Model, మరియు ప్రాంతీయ విభాగాలు.
• European Medicines Agency. DARWIN EU.
• PIB. ABDM ఫ్యాక్ట్‌షీట్, ఆగస్టు 2026.
• ముసాయిదా ఆరోగ్య డేటా నిర్వహణ విధానం (Draft Health Data Management Policy), వెర్షన్ 2, ఏప్రిల్ 2022 (జాతీయ ఆరోగ్య ప్రాధికార సంస్థ).